Mariusz Waras

#fakemural

2020, cykl kolaży

Opis pracy

Kolaże z cyklu #fakemural powstają jako zgraficyzowana, spontaniczna reakcja na świeże doniesienia medialne, ich forma zaś nawiązuje do serii murali politycznych, które powstawały na ścianie nieistniejącej już pracowni na ulicy Wiosny Ludów. Chwytliwość tamtych murali pozwoliła im na szersze zaistnienie w mediach – ich zdjęcia były prezentowane w prasie, a one same stawały się przedmiotem telewizyjnych newsów i sond. Błyskawiczny czas realizacji pozwalał na zachowanie publicystycznej aktualności przekazu i przyczyniał się do jego atrakcyjności reprodukcyjnej – powielone obrazy wpisywały się w ekosystem faktu medialnego, dawały mu drugie życie. Zadaniem kolaży z cyklu #fakemural jest funkcjonować w przestrzeni internetu.

Cykl kolaży – autorskich grafik nałożonych cyfrowo na zdjęcia ścian gdańskich budynków, często miejsc kojarzonych z występowaniem już jakichś murali – powstaje w okresie lockdownu. Wizerunki kolaży rozprzestrzeniają się głównie za pomocą mediów społecznościowych: zamknięci w domach ludzie z dużym prawdopodobieństwem uznają je za rzeczywiste realizacje muralowe, które znalazły się w mieście. Na poziomie ogólnym projekt #fakemural stawia pytanie o to, na ile rzeczywistość jest sprawdzalna, dotyka problemu jej rozbicia na tę doznawaną empirycznie i kontemplowaną cyfrowo oraz dotyczy zagadnienia różnego rodzaju koegzystencji tych światów. Okres epidemii wymusza na społeczeństwie przyspieszenie cyfryzacji, przenoszenie kolejnych przejawów życia i usług w strefę wirtualną – w niektórych przypadkach to przeniesienie okaże się na tyle funkcjonalne, że nawet po ustaniu obostrzeń, pozostaną one w sferze cyfrowej.

Cykl fotomontaży jest, utrzymanym w nieco żartobliwym tonie, aktem solidarności chociażby z innymi artystami różnych dziedzin oraz głosem w dyskusji na temat szybko pojawiających się zmian – ten głos przemawia za żywotnością potrzeby tworzenia, zabawy i interakcji, za siłą adaptacji i kreatywności.

#fakemural jest też oczywiście odniesieniem do zjawiska fake newsa czy fake rzeczywistości – w niewinny sposób korzysta z mechanizmów ich rozprzestrzeniania się i nabierania mocy z każdym powtórzeniem, z bezkrytycznego podejścia odbiorcy do źródeł obrazów i informacji oraz wiary w ich autentyczność.

Biogram

fot. Dominik Kulasiewicz

Mariusz Waras (ur. 1978 w Gdyni) – artysta sztuk wizualnych, zajmuje się projektowaniem graficznym, tworzeniem instalacji przestrzennych i malarstwem wielkoformatowym. Dyplom magisterski i doktorski obronił w Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, gdzie w latach 2008-2014 pracował jako asystent prof. Jerzego Ostrogórskiego w Pracowni Malarstwa, w latach 2010-2013 prowadził Pracownię Projektowania Graficznego na Wydziale Rzeźby w Katedrze Intermediów, następnie pomiędzy 2013 i 2014 był asystentem prof. Henryka Cześnika w jego dyplomowej Pracowni Malarstwa. Doktor habilitowany, obecnie zatrudniony na stanowisku profesora Akademii Sztuki w Szczecinie, gdzie prowadzi Pracownię Obrazu i Street Artu na Wydziale Malarstwa i Nowych Mediów. Zaangażowany w artystyczny kolektyw skupiony wokół Stowarzyszenia Przestrzeń Sztuki WL4, którego jest prezesem. Jako twórca murali, szczególnie za sprawą wczesnego projektu M-city’, który stał się jego stylistyczną wizytówką, Waras rozpoznawany jest jako jeden z najważniejszych światowych twórców street-artu. Swoje prace od początku budował wokół estetyki miejskiej, wykorzystywał motywy architektoniczne, elementy infrastruktury przemysłowej, środków transportu. Styl artysty, choć ewoluuje, pozostaje graficznie skromny i dosadny. Pośród tworzonych przez niego zdehumanizowanych pejzaży i maszyn w produkcji i niszczeniu, wśród zabawy nieograniczoną możliwością kompilacji w stale poszerzającym się leksykonie elementów, zaczęło się pojawiać miejsce na wypowiedzi dotyczące osobistych przemyśleń, manifestów czasem przybierających formę lapidarnego komentarza aktualnych wydarzeń. Waras jest również kuratorem wystaw i wydarzeń artystycznych.

Dorota Androsz oraz Anna Kalwajtys i Artur Lis

Bang Bang Design (Natalia Marszałek,
Katarzyna Postawka, Katarzyna Zwierzyńska, Żaneta Strawiak)

Beniovska

Karolina Bracławiec

Magda Danaj

Dolne Miasto Pany (Kora Tea Kowalska, Szymon Szyszko)

Joanna Duda

Marcin Dymiter (aka emiter)

Elvin Flamingo i Jowita Nowakowska-Gołacka

Joanna Fluder

Gdańsk Necropolitan Orchestra (Maciej Sadowski, Dawid Lipka)

Good Girl Killer (Magda Jędra, Anna Steller)

Filip Ignatowicz

Alicja Karska i Aleksandra Went

Tomasz Kopcewicz

Jacek Kornacki

Anna Królikiewicz

Julia Kul

LASY (Maciej Wojcieszkiewicz, Jacek Prościński)

Aurora Lubos

Honorata Martin

Honorata Martin i Piotr Pawlak

Dorota Nieznalska

Anna Orbaczewska

Patrycja Orzechowska

Magdalena Pela

Jakub Pieleszek

Barbara Piórkowska

Łukasz Ratajczyk

Maciej Salamon

Shoegaze & Dub (Karol Schwarz, Kasia Fortuna, Anna Knoff)

Dominika Skutnik

Iskra

Katarzyna Swinarska

Mariusz Otta

Agnieszka Szreder i Rafał Żwirek

Krzysztof Topolski (Arszyn)

Mikołaj Trzaska i Antoni Trzaska

Dorota Walentynowicz

Olgierd Walicki

Mariusz Waras

Anna Witkowska

Krzysztof Wróblewski

Piotr Wyrzykowski

Tomasz Zabłotny i Paweł Maszota

Grzegorz Zając

Iwona Zając

Marcin Zawicki

Tomek Zerek

Marek Zygmunt

Bang Bang Design (Natalia Marszałek,
Katarzyna Postawka, Katarzyna Zwierzyńska, Żaneta Strawiak)

Beniovska

Karolina Bracławiec

Magda Danaj

Dolne Miasto Pany (Kora Tea Kowalska, Szymon Szyszko)

Joanna Duda

Marcin Dymiter (aka emiter)

Elvin Flamingo i Jowita Nowakowska-Gołacka

Joanna Fluder

Gdańsk Necropolitan Orchestra (Maciej Sadowski, Dawid Lipka)

Good Girl Killer (Magda Jędra, Anna Steller)

Filip Ignatowicz

Alicja Karska i Aleksandra Went

Tomasz Kopcewicz

Jacek Kornacki

Anna Królikiewicz

Julia Kul

LASY (Maciej Wojcieszkiewicz, Jacek Prościński)

Aurora Lubos

Honorata Martin

Honorata Martin i Piotr Pawlak

Dorota Nieznalska

Anna Orbaczewska

Patrycja Orzechowska

Magdalena Pela

Jakub Pieleszek

Barbara Piórkowska

Łukasz Ratajczyk

Maciej Salamon

Shoegaze & Dub (Karol Schwarz, Kasia Fortuna, Anna Knoff)

Dominika Skutnik

Iskra

Katarzyna Swinarska

Mariusz Otta

Agnieszka Szreder i Rafał Żwirek

Krzysztof Topolski (Arszyn)

Mikołaj Trzaska i Antoni Trzaska

Dorota Walentynowicz

Olgierd Walicki

Mariusz Waras

Anna Witkowska

Krzysztof Wróblewski

Piotr Wyrzykowski

Tomasz Zabłotny i Paweł Maszota

Grzegorz Zając

Iwona Zając

Marcin Zawicki

Tomek Zerek

Marek Zygmunt

Wystawa Gdańsk 2020

Redefiniowanie zasad funkcjonowania w świecie to fundament „nowej normalności”, jaką przyniosła pandemia koronawirusa. Niepewność, niezgoda, poczucie zagrożenia – ale często również ciekawość – zdominowały krajobraz mentalny czasu kryzysu, który rozpoczął się nagle w marcu 2020 roku. Obszar kultury należy do tych, które ucierpiały najbardziej i które prawdopodobnie najdłużej ponosić będą konsekwencje zaistniałej sytuacji. Z dnia na dzień odwołano festiwale, koncerty, spotkania, wystawy, czyli wydarzenia będące dla artystów i artystek zarówno niezbędnym narzędziem twórczej ekspresji, możliwością silącego kontaktu z odbiorcami, jak i po prostu źródłem utrzymania. W tych okolicznościach Instytut Kultury Miejskiej postanowił zorganizować interdyscyplinarną wystawę on-line Gdańsk 2020, która z jednej strony jest platformą umożliwiającą odpłatną prezentację prac, z drugiej zaś oddaje głos artystkom i artystom komentującym zmieniającą się rzeczywistość.

Cele wystawy

Celem wystawy jest prezentacja prac, które nawiązują do sytuacji niepewności, izolacji, stanu zagrożenia. Pandemia przyniosła kryzys, ale też wytworzyła niezmiernie interesującą – tak z perspektywy osobistego przeżycia, jak i zjawisk obejmujących środowisko i całe społeczeństwo – sytuację emocjonalną oraz wygenerowała wiele esencjonalnych pytań, do których odnoszą się prezentowane tu prace. Co więcej, kontekst pandemii zmienił wydźwięk wielu istniejących już projektów, które również znalazły dla siebie miejsce na wystawie. Jakie były kryteria udziału? Zgłoszenia do udziału w wystawie przyjmowane były w trybie wolnego naboru, w którym udział mogli wziąć artyści i artystki mieszkający w Gdańsku lub twórczo z nim związani. Zgłoszenia mogły być przesyłane zarówno przez twórców indywidualnych, jak i kolektywy artystyczne. Wyboru dokonywano na podstawie przesłanego opisu pracy, komentarza tłumaczącego, w jaki sposób wpisuje się ona w temat wystawy oraz – w przypadku prac istniejących – dołączonego pliku cyfrowego. W przypadku nowych projektów kluczowy był opis koncepcji oraz możliwość realizacji w wymaganym terminie. Dozwolone było zgłaszanie prac wykonanych w dowolnej technice i dziedzinie, wymogiem pozostawała jedynie możliwość zaprezentowania projektu w trybie on-line.  

Wyniki naboru

W wyniku naboru trwającego od 10 do 21 kwietnia wpłynęło łącznie 437 zgłoszeń, z których kilkuosobowa komisja wybrała 50 prac prezentowanych w wystawie. Wystawę można oglądać od 3 czerwca 2020 roku pod adresem www.gdansk2020.eu.

Budżet wystawy

Część budżetu wystawy przeznaczona na honoraria artystów i artystek to 100 000 zł. Środki te pochodzą z budżetów wydarzeń Instytutu Kultury Miejskiej, z których organizacji instytucja była zmuszona zrezygnować.